Chlorambucil

Lek cytostatyczny stosowany zazwyczaj w przebiegu leczenia przewlekłej białaczki limfocytowej, chłoniaka nieziarniczego o niskim stopniu złośliwości, ziarnicy złośliwej (Hodgkin lymphoma) i Makroglobulinemii Waldenstroma.


W jakiej postaci występuje

Chlorambucil występuje w postaci brązowych 2 mg tabletek.

Sposób podania

Tabletki należy połykać w całości, według wskazówek lekarza.

Chemioterapia zwykle podawana jest w postaci kilku cykli przez okres kilku miesięcy. Czas trwania leczenia i liczby cykli zależy od rodzaju nowotworu. Lekarz prowadzący poinformuje Państwa o harmonogramie indywidualnego leczenia.

Zanim rozpoczną Państwo leczenie lekarz zleci badania krwi. Przed rozpoczęciem leczenia oraz w trakcie chemioterapii podawane będą leki przeciwwymiotne.


Możliwe działania niepożądane

Pacjenci różnie reagują na chemioterapię. Jedni odczuwają nieliczne skutki uboczne, inni doświadczają ich więcej. Przedstawione poniżej skutki uboczne mogą – ale nie muszą - wystąpić u pacjentów przyjmujących chlorambucil i mogą różnić się w zależności od tego, czy przyjmujecie Państwo jeden cytostatyk czy więcej.

Wymieniamy najbardziej typowe objawy uboczne z pominięciem tych, które występują rzadko, zatem prawdopodobieństwo ich wystąpienia jest niewielkie. Jeżeli zaobserwujecie Państwo u siebie objaw uboczny nie przedstawiony poniżej, należy poinformować o tym lekarza lub pielęgniarkę.

Ryzyko infekcji

Chlorambucil może obniżyć liczbę krwinek białych wytwarzanych w szpiku kostnym, dlatego mogą być Państwo bardziej podatni na infekcje. Deficyt krwinek białych nazywamy neutropenią.

Objawy mogą pojawić się 7 dni po rozpoczęcia leczenia, a najniższy próg odporności przypada w 10-14 dniu po chemioterapii. Następnie liczba białych krwinek stale rośnie i zazwyczaj osiąga poziom prawidłowy przed datą rozpoczęcia kolejnego cyklu chemioterapii.

Jeśli zaobserwujecie Państwo:
• wzrost temperatury powyżej 38°C
• nagłe pogorszenie samopoczucia przy prawidłowej temperaturze,
należy natychmiast kontaktować się z lekarzem.

Przed kolejną dawką chemioterapii należy wykonać badanie krwi, aby sprawdzić czy wrosła liczba krwinek białych. Zdarza się, że leczenie trzeba opóźnić ze względu na wynik morfologii (liczba krwinek jest nadal za niska).

Siniaki i krwawienia

Chlorambucil  wpływa na obniżenie liczby wytwarzanych w organizmie płytek i na zdolność krzepnięcia krwi. Należy poinformować lekarza prowadzącego o jakichkolwiek niewytłumaczalnych  objawach krwawienia czy siniaczenia, takich jak krwotok z nosa, z dziąseł czy plamy lub wybroczyny  na skórze. Być może konieczne będzie przetoczenie krwi.

Niedokrwistość

Chlorambucil wpływa na obniżenie liczby krwinek czerwonych, które doprowadzają tlen do wszystkich komórek w organizmie. Zbyt niska liczba czerwonych krwinek powoduje  niedokrwistość, co objawia się zmęczeniem i dusznością. Jeśli tego typu objawy wystąpią, należy natychmiast dać znać lekarzowi; być może potrzebne będzie przetoczenie krwi.

Nudności i wymioty

Występują wkrótce po podaniu leku i utrzymują się przez kilka dni. Lekarz przepisze  bardzo skuteczne leki przeciwwymiotne, które powinny zapobiegać lub łagodzić dolegliwości. Jeżeli nudności i wymioty utrzymują się pomimo przyjmowania leków przeciwwymiotnych, lekarz przepisze inny, bardziej skuteczny lek.

Niektóre leki przeciwwymiotne powodują zaparcia. Jeżeli taki problem wystąpi, należy zgłosić go lekarzowi.

Utrata apetytu

W trakcie chemioterapii może wystąpić brak łaknienia, który trwa około kilku dni. Dietetyk lub pielęgniarka udzielą porad i wskazówek jak pobudzić apetyt, przezwyciężyć trudności z jedzeniem i utrzymać prawidłową wagę.

Mniej częste działania niepożądane

Zmiany w płucach

Czasami chlorambucil powoduje zmiany w tkance płucnej. Lekarz powinien być poinformowany o paleniu papierosów, kaszlu lub dusznościach.

Zmiany skórne

W przebiegu leczenia  chlorambucilem może wystąpić wysypka. Należy poinformować o tym lekarza, który przepisze odpowiednie leki.

Drgawki (napady padaczkowe)

Zdarza się, chociaż niezwykle rzadko, że u pacjentów leczonych chlorambucilem występują drgawki. Prawdopodobieństwo ich wystąpienia jest większe jeśli w przeszłości mieliście Państwo podobne dolegliwości. Należy porozmawiać na ten temat z lekarzem.

Zaburzenia czynności wątroby

Zaburzenia funkcji wątroby obserwowane w tracie leczenia chlorambucilem są chwilowe i ulegają pełnej normalizacji po zakończeniu chemioterapii. Prawdopodobnie nie będziecie Państwo odczuwać żadnych dolegliwości, ale lekarz zleci odpowiednie badania kontrolujące funkcje wątroby przed kolejnym cyklem  leczenia.

Biegunka

Chlorambucil może powodować biegunkę. Zazwyczaj łatwo ją kontrolować za pomocą leków, ale należy powiadomić lekarza jeśli biegunka nasila się lub trwa przez dłuższy czas. Należy dużo pić.

Opryszczkowe zapalenie jamy ustnej

W przebiegu leczenia cytostatykami może pojawić się bolesna suchość jamy ustnej lub owrzodzenie. Można temu zapobiec dużo pijąc i regularnie myjąc zęby miękką szczoteczką. Pomaga również ssanie kostki lodu. O tego typu dolegliwościach trzeba powiadomić lekarza, który przepisze środki zwalczające infekcję jamy ustnej.

Zaburzenia smaku

Jedzenie może smakować inaczej niż zwykle. Jest to odczucie przejściowe i zazwyczaj ustępuje po zakończeniu leczenia. Dietetyk lub pielęgniarka poinformują, jak radzić sobie z tym problemem.

Lekarza należy natychmiast powiadomić o pogorszeniu samopoczucia lub wystąpieniu jakichkolwiek poważnych skutków ubocznych.


Informacje dodatkowe


Ryzyko wystąpienia zakrzepów krwi

Nowotwór zwiększa ryzyko wystąpienia zakrzepów krwi (zakrzepicy), a chemioterapia dodatkowo potęguje to ryzyko. Objawy zakrzepicy to bolesność , zaczerwienienie i obrzęk kończyn dolnych oraz duszności i ból w klatce piersiowej. Są to bardzo niebezpieczne objawy, które należy natychmiast zgłosić lekarzowi. Trzeba będzie przyjmować leki przeciwkrzepliwe, rozrzedzające krew. Lekarz lub pielęgniarka udzielą Państwu dodatkowych informacji.

Inne leki

Przyjmowanie w trakcie chemioterapii innych leków niż przepisanych przez lekarza prowadzącego (dostępnych w sklepie lub w aptece bez recepty) może być niebezpieczne. Należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, w tym także o suplementach diety i preparatach ziołowych.

Płodność

Leczenie może wpływać na płodność. Przed rozpoczęciem leczenia należy porozmawiać na ten temat z lekarzem prowadzącym.

Antykoncepcja

Podczas chemioterapii planowanie ojcostwa lub ciąży nie jest wskazane, ponieważ leki cytostatyczne mogą powodować uszkodzenia płodu. W związku z tym zaleca się stosowanie wysoce skutecznych metod antykoncepcyjnych, zarówno w czasie przyjmowania leków cytostatycznych, jak i przez kilka miesięcy po zakończeniu leczenia. Warto przedyskutować ten temat z lekarzem lub pielęgniarką.
Jeśli decydujecie się Państwo na kontakt płciowy przed upływem 48 godzin od przyjęcia dawki chemioterapii, należy zastosować prezerwatywę. Pozwala to zabezpieczyć partnera przed przeniknięciem niewielkich ilości leków cytostatycznych, które mogą być obecne w nasieniu lub wydzielinie z pochwy.

Karmienie piersią

Należy liczyć się z możliwością przenikania leków przeciwnowotworowych do mleka matki karmiącej, w związku z tym nie zaleca się karmienia piersią podczas chemioterapii oraz przez kilka miesięcy po zakończeniu leczenia.

Przyjęcie do szpitala z powodów nie związanych z nowotworem 

Przy hospitalizacji z przyczyn nie związanych z nowotworem, należy poinformować personel medyczny, że jesteście Państwo w trakcie leczenia cytostatykami. Należy podać kontakt do lekarza onkologa, w celu przeprowadzenia konsultacji.

Kontakty w nagłych wypadkach

Warto ustalić, z kim należy się kontaktować w razie wystąpienia ciężkich powikłań lub złego samopoczucia w sytuacjach kiedy przebywacie Państwo poza szpitalem. Informacji na ten temat udzieli lekarz. Informacje tego typu powinny uwzględniać również możliwość uzyskania pomocy poza urzędowymi godzinami pracy, w nocy lub w czasie weekendu.

O czym należy pamiętać:

• tabletki należy przyjmować zgodnie z zaleceniami lekarza,
• każdego innego lekarza, którego porady Państwo zasięgacie, należy poinformować o stosowanej chemioterapii, której nie wolno przerwać bez powiadamiania onkologa,
• tabletki powinny być suche i należy je przechowywać w lodówce,
• tabletki należy przechowywać w bezpiecznym miejscu, poza zasięgiem dzieci,
• jeśli lekarz zdecyduje o zaprzestaniu leczenia, nie zużyte tabletki należy zwrócić do apteki. Nie wolno ich wrzucać do toalety czy na śmietnik,
• jeśli bezpośrednio po zażyciu leku wystąpią mdłości lub wymioty należy skontaktować się z lekarzem. Być może trzeba będzie przyjąć kolejną dawkę. Nie wolno  jednak zażywać kolejnej tabletki bez wiedzy lekarza,
• jeśli zapomną Państwo zażyć tabletkę, nie wolno brać podwójnej dawki leku. Należy skontaktować się z lekarzem i trzymać się harmonogramu dawkowania leku,
• tabletki należy połykać w całości popijając wodą.

Ostatnia aktualizacja: 12.2011.
Następna planowana aktualizacja: 2013.

 

® Macmillan Cancer Support [2010].
Niniejsza publikacja oparta jest na informacji opublikowanej na stronie www.macmillan.org.uk przez Macmillan Cancer Support, 89 Albert Embankment, London SE1 7UQ, United Kingdom. Macmillan nie ponosi odpowiedzialności za dokładność niniejszego tłumaczenia, ani za kontekst, w jakim treści te się ukazują. Pełną odpowiedzialność za tłumaczenie ponosi Instytut Hematologii i Transfuzjologii, ul. Indiry Gandhi 14, Warszawa, Polska.