Ifosfamid

Lek przeciwnowotworowy podawany zazwyczaj w przebiegu leczeniu mięsaka, raka jądra i niektórych odmian chłoniaków. Czasami stosowany w leczeniu innych nowotworów.
Warto zapoznać się z przedstawionymi na naszej stronie informacjami na temat  konkretnej odmiany nowotworu, jaki rozpoznano w Państwa przypadku oraz na temat chemioterapii w ogóle.

Jak wygląda

Ifosfamid występuje w postaci bezbarwnego płynu.

Sposób podania
 
Ifosfamid należy podawać wyłącznie przez kroplówkę (wlew) w jeden z następujących sposobów:
• przez wenflon umieszczony w żyle, zwykle na grzbiecie dłoni,
• przez wkłucie centralne (drobna plastikowa rurka wprowadzona pod skórę do żyły w okolicy obojczyka),
• przez wkłucie obwodowe (drobna plastikowa rurka wprowadzona do żyły w pobliżu zgięcia łokciowego).

Ifosfamid można również podawać dożylnie przez wenflon.

Chemioterapię zwykle podaje się  w kilku cyklach przez okres kilku miesięcy. Czas trwania leczenia i liczba cykli zależą od rodzaju nowotworu. Lekarz prowadzący poinformuje Państwa o harmonogramie indywidualnego leczenia.

Zanim rozpoczniecie Państwo leczenie trzeba będzie wykonać badania krwi. Przed rozpoczęciem leczenia oraz w trakcie chemioterapii podawane będą leki przeciwwymiotne.

Możliwe skutki uboczne

Każdy pacjent inaczej reaguje na lek przeciwnowotworowy. U niektórych chorych skutki uboczne występują w niewielkim nasileniu, u innych w większym. Opisane poniżej skutki uboczne nie dotyczą zatem wszystkich chorych przyjmujących ifosfamid i mogą się różnić w zależności od tego, czy przyjmujecie Państwo jeden cytostatyk czy więcej.

Przedstawiamy objawy obserwowane najczęściej, z pominięciem tych, które występują rzadko. Jeżeli zaobserwujecie Państwo objawy, których nie ma na naszej liście, należy zgłosić je lekarzowi lub pielęgniarce.

Ryzyko zakażenia

Ifosfamid może wpływać na obniżenie liczby białych krwinek wytwarzanych w szpiku kostnym, które pomagają w zwalczaniu zakażeń, dlatego mogą być Państwo bardziej podatni na infekcje.
Zjawisko to zwane neutropenią  rozpoczyna się mniej więcej siedem dni od zakończenia zabiegu, a odporność na zakażenia jest najniższa 10-14 dni po chemioterapii. Następnie liczba komórek krwi stopniowo wzrasta i zazwyczaj wraca do normy przed rozpoczęciem kolejnego cyklu chemioterapii.

Należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub udać do szpitala jeżeli zauważycie Państwo następujące objawy:
• temperatura ciała powyżej 38°C
• nagłe pogorszenie samopoczucia, nawet przy prawidłowej temperaturze

Przed kolejną dawką chemioterapii będą Państwo musieli wykonać badania krwi, aby sprawdzić, czy liczba komórek wzrosła. Zdarza się, że leczenie trzeba opóźnić ze względu na wynik morfologii krwi (liczba krwinek jest nadal za niska).

Zasinienie lub krwawienie

Ifosfamid może wpływać na obniżenie liczby wytwarzanych  płytek krwi, a od liczby tych płytek zależy krzepliwość krwi. Należy poinformować lekarza o każdym nieuzasadnionym epizodzie krwawienia czy siniaczenia, np. krwawienie z nosa, dziąseł, wybroczyny na skórze. Jeśli liczba płytek jest niska, należy liczyć się z koniecznością przetoczenia płytek krwi.

Niedokrwistość

W trakcie przyjmowania ifosfamidu może wystąpić niedokrwistość (anemia). Oznacza to, że liczba krwinek czerwonych odpowiedzialnych za dostarczanie tlenu do organizmu jest zbyt niska. Możecie Państwo odczuwać zmęczenie i trudności z oddychaniem. O objawach takich należy powiadomić lekarza lub pielęgniarkę. Przy zbyt niskiej liczbie czerwonych krwinek może trzeba będzie przetoczyć krew.  

Mdłości (nudności i wymioty)

Mogą wystąpić 2-3 godzin po podaniu leków i utrzymywać się do dwóch tygodni. Lekarz przepisze skuteczne leki przeciwwymiotne, które powinny zapobiegać lub znacznie złagodzić dolegliwości. Jeżeli nudności i wymioty trwają pomimo zażywania leków przeciwwymiotnych, należy poinformować lekarza, który wypisze inny, bardziej skuteczny lek.

Niektóre leki przeciwwymiotne powodują zaparcia. Należy poinformować lekarza lub pielęgniarkę, jeśli taki problem wystąpi.

Wypadanie włosów

W trakcie leczenia obserwuje się przerzedzenie lub całkowite wypadanie włosów, zazwyczaj ok. 3-4 tygodni po podaniu pierwszej dawki leku, czasami wcześniej. Można również zaobserwować przerzedzenie lub utratę rzęs, brwi i innych włosów na ciele.
Proces jest przejściowy i włosy odrastają zazwyczaj w ciągu kilku tygodni od zakończenia leczenia. Nowe włosy mogą się nieco różnić; mogą być bardziej proste lub bardziej kręcone, cieńsze lub nieco innego koloru. Pielęgniarka poinformuje Państwa jak radzić sobie z problemem utraty włosów.

Zmęczenie

Możecie Państwo odczuwać zmęczenie, które jest częstym skutkiem ubocznym chemioterapii. O ile to możliwe, należy przeplatać wypoczynek z umiarkowaną aktywnością ruchową np. spacerem. Uczucie zmęczenia i osłabienia będzie Państwu towarzyszyć  przez kilka miesięcy po zakończeniu leczenia.

Podrażnienie pęcherza

Ifosfamid może podrażniać pęcherz. W trakcie leczenia należy wypijać co najmniej dwa litry płynów dziennie. Aby zapobiec podrażnieniu pęcherza podawane będą także płyny w kroplówce wraz z lekiem o nazwie mesna (Uromitexan®).
Mocz będzie regularnie badany na obecność krwi. Jeśli krew się pojawi, dawka Uromitexanu ® będzie zwiększona.

Zmiany na paznokciach

Paznokcie mogą stać się łamliwe, pękać i pojawią się na nich prążki. Zmiany te zazwyczaj znikają w ciągu kilku miesięcy po zakończeniu leczenia.

Mniej częste działania niepożądane

Zaburzenia w funkcjonowaniu wątroby

Zaburzenia funkcji wątroby obserwowane w tracie leczenia ifosfamidem występują  przejściowo i ulegają pełnej normalizacji po zaprzestaniu chemioterapii. Prawdopodobnie nie odczujecie Państwo  żadnych dolegliwości, ale lekarz zleci odpowiednie badania monitorujące funkcje wątroby, aby sprawdzić, czy funkcjonuje ona prawidłowo.

Zmiany skórne

W trakcie podawania ifosfamidu  może pojawić się swędzenie i wysypka. Lekarz przepisze Państwu odpowiednie leki. Czasami obszar skóry poddany działaniu radioterapii bywa zaczerwieniony i pobolewa.  Należy poinformować o tym lekarza. Zdarza się, chociaż rzadko, że skóra ciemnieje, ale zazwyczaj mija to po kilku miesiącach od zakończenia leczenia.
W trakcie leczenia oraz kilka miesięcy później skóra będzie wrażliwa na słońce i bardziej podatna na poparzenie. Nie trzeba unikać słońca, ale należy zabezpieczyć skórę kremem z wysokim filtrem i nosić odpowiednie ubranie i osłonę głowy.

Nadmierna senność, utrata równowagi, omamy i brak orientacji

Bardzo rzadkie skutki uboczne, które towarzyszą leczeniu wysokodawkowemu.  Należy natychmiast powiadomić lekarza jeśli którykolwiek z tych objawów wystąpi.


Należy natychmiast informować lekarza o pogorszeniu samopoczucia lub wystąpieniu któregokolwiek z wymienionych lub nie wymienionych wyżej działań niepożądanych. 

Informacje dodatkowe

Ryzyko powstania zakrzepów krwi

Choroba nowotworowa zwiększa ryzyko wystąpienia zakrzepów krwi (zakrzepicy), a chemioterapia dodatkowo potęguje to ryzyko.
Zakrzepica może wywoływać objawy takie jak ból, zaczerwienienie i obrzęk kończyn dolnych lub duszności i ból w klatce piersiowej. Jest to zjawisko niebezpieczne, dlatego należy natychmiast informować lekarza o wystąpieniu któregokolwiek z tych objawów. Otrzymają Państwo wówczas leki przeciwkrzepliwe, rozrzedzające krew. Lekarz lub pielęgniarka udzielą Państwu dodatkowych informacji.

Inne leki

Przyjmowanie podczas chemioterapii niektórych leków, w tym leków dostępnych w sklepie lub w aptece bez recepty, może być szkodliwe. Należy informować lekarza o wszystkich przyjmowanych przez Państwa lekach, z uwzględnieniem tych kupowanych bez recepty, jak również o stosowaniu leczenia uzupełniającego czy terapii ziołowych.

Płodność

Leczenie może spowodować zaburzenia płodności. Przed rozpoczęciem leczenia należy porozmawiać o tym z lekarzem prowadzącym.

Antykoncepcja

Podczas leczenia  ifosfamidem nie należy planować ciąży lub ojcostwa, ponieważ lek może powodować poważne uszkodzenia płodu. W związku z powyższym, zaleca się wysoce skuteczne metody antykoncepcji takie jak wkładki wewnątrzmaciczne czy prezerwatywy w trakcie leczenia i przez co najmniej kilka miesięcy później. Najlepiej przedyskutować tę kwestię z lekarzem.
Nie jest wiadomo, czy leki chemioterapeutyczne mogą być obecne w nasieniu lub wydzielinie z pochwy, zatem dla ochrony partnera najlepiej unikać kontaktów intymnych lub stosować prezerwatywę w czasie około 48 godzin od podania leku.

Karmienie piersią

Istnieje potencjalne ryzyko, że leki chemioterapeutyczne przenikają do mleka matki, w związku z czym zaleca się zaprzestanie karmienia piersią w czasie chemioterapii oraz przez kilka miesięcy po jej zakończeniu.

Pobyt w szpitalu z przyczyn nie związanych bezpośrednio z chorobą nowotworową

Jeśli jesteście Państwo hospitalizowani z powodu nie związanego bezpośrednio z chorobą nowotworową, należy poinformować personel medyczny o stosowanej chemioterapii. Należy podać nazwisko lekarza prowadzącego chemioterapię.

Kontakty alarmowe

Warto mieć w domu listę osób, z którymi można kontaktować się w razie wystąpienia niepokojących objawów. Lekarz prowadzący dostarczy Państwu numery kontaktowe do osób, które w razie potrzeby udzielą pomocy nawet w godzinach wieczornych i nocnych oraz w weekendy i święta.

  

Ostatnia aktualizacja: 12.2011.
Następna planowana aktualizacja: 2013.

 

® Macmillan Cancer Support [2010].
Niniejsza publikacja oparta jest na informacji opublikowanej na stronie www.macmillan.org.uk przez Macmillan Cancer Support, 89 Albert Embankment, London SE1 7UQ, United Kingdom. Macmillan nie ponosi odpowiedzialności za dokładność niniejszego tłumaczenia, ani za kontekst, w jakim treści te się ukazują. Pełną odpowiedzialność za tłumaczenie ponosi Instytut Hematologii i Transfuzjologii, ul. Indiry Gandhi 14, Warszawa, Polska.