Rytuksymab (Mabthera®)

Informacja dotyczy przeciwciała monoklonalnego o nazwie handlowej Mabthera®, stosowanego w leczeniu chłoniaków nieziarniczych oraz przewlekłej białaczce limfocytowej.

Jaki to preparat ?

Rytuksymab należy do grupy leków przeciwnowotworowych zwanych przeciwciałami monoklonalnymi, których zadaniem jest wyszukanie w organizmie określonych komórek nowotworowych, wiązanie się z nimi i zniszczenie ich.
Podawanie przeciwciał monoklonalnych nazywa się czasami terapią celowaną, ponieważ działają one na konkretne komórki nowotworowe.

Jak działa rytuksymab?

Rytuksymab łączy się z białkami CD20, które występują na powierzchni limfocytów B i w ten sposób stymuluje naturalne mechanizmy obronne organizmu do niszczenia limfocytów.
Oprócz komórek nowotworowych rytuksymab niszczy również niektóre zdrowe limfocyty B (białe krwinki). Po zakończeniu leczenia organizm jest w stanie odbudować zdrowe komórki i ich poziom we krwi wraca do normy.

Stosowanie

Rytuksymab stosuje się w leczeniu szeregu odmian chłoniaków nieziarniczych, a także przewlekłej białaczki limfocytowej. Można go podawać w monoterapii lub w skojarzeniu z chemioterapią. 
Rytuksymab można także podawać pacjentom z rozpoznaniem chłoniaka grudkowego, u których pod koniec leczenia nie obserwuje się objawów choroby (tzw. remisja). Chodzi o to, aby możliwie długo utrzymać stan remisji. Nazywa to się  leczeniem podtrzymującym, które może trwać od 3 miesięcy do 2 lat.

W jakiej postaci występuje?

Rytuksymab po rozpuszczeniu ma postać bezbarwnego płynu.

Sposób podania

Rytuksymab podawany jest przez wlew dożylny (kroplówka). Można stosować w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi lekami chemioterapeutycznymi.
U niektórych pacjentów występuje reakcja alergiczna na rytuksymab, najczęściej przy pierwszym podaniu, dlatego pierwszy wlew podawany jest powoli, a dawkę zwiększa się stopniowo. Przed rozpoczęciem wlewu otrzymacie Państwo leki, które mają zapobiegać ewentualnej reakcji.
Jeśli reakcja wystąpi, podawanie leku będzie wstrzymane i kontynuowane dopiero po  ustąpieniu objawów. Przy pierwszym podaniu rytuksymabu być może będziecie musieli Państwo pozostać w szpitalu na obserwacji. Każde kolejne podanie rytuksymabu trwa krócej i odbywa się w trybie ambulatoryjnym.
W monoterapii rytuksymab podawany jest zazwyczaj co tydzień, przez okres 4 tygodni. Leczenie można w razie potrzeby powtórzyć później.
W skojarzeniu z chemioterapią rytuksymab podawany jest w każdym cyklu chemioterapii.

Możliwe działania niepożądane

Każdy pacjent inaczej reaguje na lek przeciwnowotworowy. U niektórych chorych skutki uboczne występują w niewielkim nasileniu, u innych w większym. Opisane poniżej skutki uboczne nie dotyczą zatem wszystkich chorych przyjmujących rytuksymab. Przedstawiamy obserwowane najczęściej objawy, z pominięciem tych, które występują rzadko. Jeśli zaobserwujecie Państwo u siebie objawy, których nie ma na naszej liście, należy zgłosić je lekarzowi prowadzącemu lub pielęgniarce.
Skutki uboczne rytuksymabu są na ogół łagodne i większość z nich można kontrolować stosując odpowiednie leki.

Skutki uboczne rytuksymabu można podzielić na dwie grupy:
• związane bezpośrednio z podawaniem leku
• występujące później, nawet kilka dni lub tygodni po podaniu leku.

Skutki uboczne związane bezpośrednio z podaniem leku

Występują najczęściej przy pierwszych podaniach leku. Reakcje są zazwyczaj umiarkowane, chociaż niekiedy mogą wystąpić reakcje cięższe.  
Jeśli reakcja wystąpi, wystarczy na ogół zwolnić tempo lub zaprzestać podawania leku do momentu odzyskania dobrego samopoczucia. Można podawać leki przeciwalergiczne (przeciwhistaminowe) lub paracetamol. Reakcje zdarzają się rzadziej przy drugim lub kolejnym podaniu leku.
W trakcie przyjmowania leku będziecie Państwo pod stałą opieką, jednakże lekarzowi lub pielęgniarce należy zgłosić pogorszenie samopoczucia lub wystąpienie któregokolwiek z poniższych objawów:
• objawy grypopodobne, takie jak: ból głowy, uderzenia krwi do głowy, gorączka, dreszcze, zawroty głowy
• mdłości, nudności
• zaczerwienienia, swędzenie skóry (pokrzywka)
• obrzęk warg, języka, gardła
• brak tchu, sapanie, kaszel lub nagłe trudności z oddychaniem
• bóle pleców lub brzucha
• ucisk lub bóle w klatce piersiowej
Czasami reakcja występuje kilka godzin po podaniu leku. Jeśli tego typu objawy lub pogorszenie samopoczucia wystąpią po powrocie do domu, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Spadek ciśnienia tętniczego krwi

Podczas podawania rytuksymabu u niektórych pacjentów obserwuje się  obniżenie ciśnienia krwi. Ciśnienie jest regularnie kontrolowane. Jeśli przyjmujecie Państwo na stałe leki obniżające ciśnienie, należy poinformować o tym lekarza, który udzieli wskazówek kiedy najlepiej je przyjmować przed podaniem rytuksymabu.

Ból w miejscu nowotworu

U niektórych pacjentów podczas wlewu pojawia się słaby ból w miejscu nowotworu. Pomagają środki przeciwbólowe.

Inne możliwe skutki uboczne

Obniżona odporność na infekcje (neutropenia)

Rytuksymab może wpływać na chwilowe obniżenie liczby białych krwinek produkowanych w szpiku kostnym, dlatego mogą być Państwo bardziej podatni na infekcje. Poziom krwinek będzie stale kontrolowany podczas leczenia.

Należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub udać do szpitala jeżeli zauważycie Państwo następujące objawy:

• temperatura ciała powyżej 38°C
• nagłe, złe samopoczucie, nawet przy prawidłowej temperaturze.

Informacje dodatkowe

Problemy z sercem

Rytuksymab może wpłynąć na pogłębienie się problemów z sercem. Z tego powodu bardzo ostrożnie stosuje się ten lek u pacjentów, u których występują choroby sercowe. 

Antykoncepcja

Nie wiadomo, jak rytuksymab może wpływać  na płód. W związku z tym osobom w wieku reprodukcyjnym, przyjmującym rytuksymab, zaleca się wysoce skuteczne metody antykoncepcji. Ponadto, zaleca się stosowanie skutecznej antykoncepcji również przez 12 miesięcy po zakończeniu leczenia. Kobiety nie powinny karmić piersią przez przynajmniej 12 miesięcy od zakończenia leczenia.

Szczepienia

W trakcie leczenia rytuksymabem oraz przez 6 miesięcy po zakończeniu leczenia należy unikać szczepień żywymi szczepami, np. szczepionka BCG przeciw gruźlicy, żółta febra, odra, świnka, różyczka, dur brzuszny, polio, szczepionka MMR przeciwko odrze, śwince, i różyczce.

    

Ostatnia aktualizacja: 12.2011.
Następna planowana aktualizacja: 2013.

 

® Macmillan Cancer Support [2010].
Niniejsza publikacja oparta jest na informacji opublikowanej na stronie www.macmillan.org.uk przez Macmillan Cancer Support, 89 Albert Embankment, London SE1 7UQ, United Kingdom. Macmillan nie ponosi odpowiedzialności za dokładność niniejszego tłumaczenia, ani za kontekst, w jakim treści te się ukazują. Pełną odpowiedzialność za tłumaczenie ponosi Instytut Hematologii i Transfuzjologii, ul. Indiry Gandhi 14, Warszawa, Polska.