Bortezomib (Velcade®)

Bortezomib (Velcade®)


Preparat stosowany w leczeniu chorych na szpiczaka mnogiego znany pod nazwą Velcade®. Trwają próby kliniczne nad stosowaniem tego leku również w innych chorobach nowotworowych.

Co to za lek

Jest to nowy preparat  z grupy leków przeciwnowotworowych zwany inhibitorem proteasomów.

Jak działa

Proteasomy to grupa enzymów znajdujących się we wszystkich komórkach ludzkiego organizmu. Spełniają ważną rolę w regulacji czynności i wzrostu komórki. Zakłócając funkcje proteasomów preparat Velcade® powoduje apoptozę komórek nowotworowych i hamuje rozrost nowotworu. Komórki nowotworowe są bardziej podatne na działanie Velcade® niż komórki prawidłowe.

Kiedy należy go stosować

Preparat stosowany jest w leczeniu chorych na szpiczaka plazmocytowego, u których choroba postępuje pomimo wcześniejszego zastosowanego przynajmniej jednej odmiennej chemioterapii i którzy mają za sobą przeszczep szpiku bądź nie zostali do przeszczepu zakwalifikowani.

Jak podawać lek

Velcade® podaje się we wlewie dożylnym przez wkłucie centralne lub port żylny.
Jeden cykl leczenia lekiem Velcade® składa się z 4 dawek i podawany jest w okresie 2 tygodni. Lek podawany jest w dniach 1, 4, 8 i 11, po czym następuje 10 dni przerwy w leczeniu. Można stosować do ośmiu takich cykli leczenia w ciągu 6 miesięcy.

 

Możliwe działania niepożądane

Pacjenci różnie reagują na leki. Jedni odczuwają nieliczne skutki uboczne, inni doświadczają ich więcej. Przedstawione poniżej skutki uboczne mogą – ale nie muszą - wystąpić u pacjentów przyjmujących Velcade®. 
Wymieniamy najbardziej typowe objawy uboczne z pominięciem tych, które występują rzadko, zatem prawdopodobieństwo ich wystąpienia jest niewielkie. Jeżeli zaobserwujecie Państwo u siebie objaw nie przedstawiony poniżej, należy poinformować o tym lekarza lub pielęgniarkę.

Odwodnienie
W trakcie przyjmowania Velcade® należy wypijać około 2-3 litrów płynów dziennie, żeby nie dopuścić do odwodnienia.

Drętwienie i mrowienie w dłoniach lub stopach
Jest to efekt oddziaływania Velcade® na końcówki nerwów, znany jako uszkodzenie nerwów obwodowych. Możecie Państwo zauważyć u siebie trudności w wykonywaniu drobnych czynności np. zapinanie guzików. Mogą również wystąpić bóle w dłoniach i stopach. O takich objawach należy natychmiast poinformować lekarza, ponieważ konieczne będzie zmniejszenie dawki leku. Przy dużym nasileniu objawów lekarz może zadecydować o wstrzymaniu leku do momentu ich ustąpienia.

Zmęczenie (uczucie znużenia i osłabienia)
O ile to możliwe należy łączyć wypoczynek z umiarkowaną aktywnością ruchową np. chodzeniem na spacery.

Nudności i wymioty
Objawy te można zazwyczaj kontrolować za pomocą leków przeciwwymiotnych.

Utrata apetytu i zaburzenia smaku
Dietetyk lub wykwalifikowana pielęgniarka doradzą Państwu jak poprawić apetyt, poradzić sobie z zaburzeniami smaku i utrzymać wagę. Zaburzenia smaku zwykle ustępują po zakończeniu terapii.

Biegunka
Na ogół łatwo daje się kontrolować za pomocą leków, ale należy powiadomić lekarza jeśli biegunka jest uporczywa i trwa przez dłuższy okres czasu. Należy pić dużo płynów.

Zaparcia
Zaleca się przyjmowanie dużej ilości płynów, stosowanie diety bogatej w błonnik i możliwie dużo ruchu. Jeśli zaparcie trwają powyżej trzech dni należy zgłosić się do lekarza, który zleci dodatkowe  leczenie.

Wysoka gorączka i dreszcze
Objawy takie mogą pojawiać się w ciągu kilku godzin od podania Velcade® , ale zazwyczaj  nie utrzymują się długo. Lekarz może przepisać dodatkowe leki.
 
Bóle głowy
Lekarz  doradzi, co mogłoby pomóc.

Obniżona odporność na infekcje (neutropenia)
Velcade® może wpływać na chwilowe obniżenie liczby krwinek białych we krwi, dlatego mogą być Państwo bardziej podatni na infekcje.
Jeśli zaobserwujecie Państwo:
• wzrost temperatury powyżej 38° C
• nagłe pogorszenie samopoczucia przy prawidłowej temperaturze
należy natychmiast kontaktować się z lekarzem.

Krwawienie lub siniaczenie
Velcade® może wpływać na obniżenie liczby wytwarzanych płytek i na zdolność krzepnięcia krwi. Należy poinformować lekarza prowadzącego o jakichkolwiek niewytłumaczalnych objawach krwawienia czy siniaczenia.

Niedokrwistość (mała liczba czerwonych krwinek)
W trakcie przyjmowania Velcade® może wystąpić niedokrwistość. Możecie Państwo odczuwać zmęczenie i trudności z oddychaniem. O objawach takich należy powiadomić lekarza lub pielęgniarkę. Być może konieczne będzie przetoczenie krwi.

Zawroty głowy przy wstawaniu
Przy szybkim wstawaniu możecie Państwo odczuwać zawroty głowy lub mroczki. Jest to wywołane chwilowym obniżeniem ciśnienia tętniczego. Objawy takie należy zgłosić lekarzowi, który zadecyduje o dodatkowym leczeniu. W łagodzeniu takich objawów pomaga picie dużej ilości wody i niezbyt gwałtowne wstawanie.

Bóle kończyn i skurcze mięśni
Lekarz przepisze odpowiednie leki łagodzące takie objawy.

Duszność
Velcade® może powodować chwilową duszność . Należy poinformować o tym lekarza prowadzącego.

Problemy z widzeniem
Velcade® może powodować bóle oczu lub zaburzenia widzenia. Objawy te należy zgłosić lekarzowi.
 
Zmiany nastroju
U niektórych pacjentów przyjmowanie Velcade® może wywoływać złe samopoczucie (depresję), niepokój  lub zaburzenia snu. Objawy te należy zgłosić lekarzowi.
Należy zgłaszać lekarzowi lub pielęgniarce wszelkie działania niepożądane. Zawsze znajdzie się sposób na łagodzenie objawów.


Informacje dodatkowe

Prowadzenie pojazdów
Velcade® może wpływać na zdolności psychomotoryczne. Jeśli odczuwacie Państwo zawroty głowy, zaburzenia widzenia lub nadmierne zmęczenie nie należy prowadzić samochodu. W przypadku wątpliwości należy poradzić się lekarza.

Antykoncepcja
Podczas leczenia nie należy planować ciąży ani ojcostwa ponieważ lek może spowodować uszkodzenie płodu. W związku z powyższym, zaleca się stosowanie wysoce skutecznych metod antykoncepcji, zarówno w trakcie leczenia, jak i przez co najmniej 3 miesiące po jego zakończeniu. Warto na ten temat porozmawiać z lekarzem.

Ostatnia aktualizacja – 12.2013 r.
Następna aktualizacja – 2015 r.

 

® Macmillan Cancer Support [2010].
Niniejsza publikacja oparta jest na informacji opublikowanej na stronie www.macmillan.org.uk przez Macmillan Cancer Support, 89 Albert Embankment, London SE1 7UQ, United Kingdom. Macmillan nie ponosi odpwiedzialności za dokładność niniejszego tłumaczenia, ani za kontekst, w jakim treści te się ukazują. Pełną odpowiedzialność za tłumaczenie ponosi Instytut Hematologii i Transfuzjologii, ul. Indiry Gandhi 14, Warszawa, Polska.