Historia

Historia Instytutu Hematologii i Transfuzjologii jest bardzo bogata i ciekawa. Zainicjowanie naszej działalności nastąpiło podczas I Zjazdu Polskiego Towarzystwa Hematologów, które odbyło się w maju 1950 roku w Krakowie. Wówczas określono podstawowe założenia organizacyjne, które uszczegółowiono podczas pobytu delegacji polskich specjalistów w Centralnym Instytucie Hematologii i Przetaczania Krwi w Moskwie w 1951 roku. Prawnie, Instytut Hematologii został powołany do życia Rozporządzeniem Prezydium Rady Ministrów z dnia 02.06.1951 roku opublikowanym w Dz. U. z 1951 r. Nr 35, poz. 268. Od tego dnia Instytut stanowi odrębną jednostkę z własnym Statutem, podległą Ministerstwu Zdrowia.

Sześćdziesiąt lat dla instytucji to tylko jeden z etapów rozwoju, utrwalania wcześniejszych i zdobywania nowych doświadczeń i umiejętności. To praca wielu pokoleń lekarzy, naukowców różnych specjalności, laborantów, personelu administracyjnego, technicznego i pomocniczego. To przede wszystkim znaczące osiągnięcia w dziedzinie hematologii klinicznej i doświadczalnej, krwiodawstwa i krwiolecznictwa oraz organizacji Polskiej Służby Krwi.

 Osobą, której żywotność i dynamika działania przyczyniły się do powstania i rozwoju Instytutu Hematologii w początkach istnienia był jego pierwszy dyrektor – docent Artur Hausman. Dalszy, dynamiczny rozwój Instytutu zawdzięczamy jego pracownikom, a także działalności Rady Naukowej, której pierwszym przewodniczącym był światowej sławy naukowiec, autorytet w dziedzinie grup krwi i immunologii, profesor Ludwik Hirszfeld. W następnych latach, istotne znaczenie miało konsekwentne zarządzanie Instytutem przez stosunkowo nieliczną grupę jego dyrektorów, biorąc pod uwagę fakt 60-letniego istnienia placówki. Należeli do nich docent Artur Hausman (1951-1953), profesor Andrzej Trojanowski (1953-1964), profesor Witold Rudowski (1964-1988), profesor Sławomir Pawelski (1988-1991), profesor Romuald Scharf (1991-1997), profesor Lech Konopka (1997-2002) i od 2002 roku profesor Krzysztof Warzocha.

Podczas 60 lat istnienia, Instytut Hematologii i Transfuzjologii dobrze przysłużył się Służbie Zdrowia, w tym zwłaszcza Polskiej Służbie Krwi. Dzięki działalności Instytutu funkcjonuje ona zgodnie ze współczesnymi zasadami obowiązującymi w krajach rozwiniętych, wytycznymi Rady Europy i Światowej Organizacji Zdrowia oraz Dyrektywami Unii Europejskiej. Szeroko realizowana jest zasada nowoczesnego krwiodawstwa, zgodnie z którą z jednej donacji krwi powinno uzyskiwać się trzy składniki krwi, a krew pobiera się praktycznie wyłącznie od honorowych dawców. Wdrożono system czuwania nad bezpieczeństwem krwi i wprowadzono ujednolicone zasady organizacji krwiodawstwa i krwiolecznictwa.

Działalność lecznicza Instytutu upamiętnia się liczbą ponad 250 tysięcy leczonych chorych w klinikach, 55 tysiącami wykonanych operacji, ponad 1,8 miliona przyjętych i leczonych w ambulatoriach Instytutu pacjentów. Obecnie jest ona realizowana w oparciu o pięć Klinik, w tym: Hematologii (100 łóżek), Zaburzeń Hemostazy i Chorób Wewnętrznych (30 łóżek), Transplantacji Komórek Krwiotwórczych (8 łóżek), Chirurgii Ogólnej i Hematologicznej (30 łóżek), Chirurgii Naczyniowej (30 łóżek) oraz Blok Operacyjny, Oddział Anestezjologii i Intensywnej Terapii i Oddział Leczenia Dziennego. Ich jednostkami pomocniczymi są Przychodnia Specjalistyczna, Izba Przyjęć i Apteka. W skład Instytutu wchodzi również siedem Zakładów naukowych, w tym: Transfuzjologii, Diagnostyki Hematologicznej, Hemostazy i Chorób Metabolicznych, Immunologii Hematologicznej i Transfuzjologicznej, Wirusologii, Immunogenetyki oraz Radiologii Diagnostycznej i Zabiegowej. W ich skład wchodzą pracownie specjalistyczne, w których wykonuje się łącznie ponad 1100 różnego rodzaju badań diagnostycznych. W ramach sześciu umów na świadczenia zdrowotne z Narodowym Funduszem Zdrowia, na łączną kwotę około 100 mln PLN rocznie, udzielanych jest w Instytucie około 13 tysięcy hospitalizacji, 37 tysięcy porad ambulatoryjnych i 200 tysięcy badań diagnostycznych.

Na liczbę i jakość udzielanych świadczeń zdrowotnych w Instytucie ma wpływ wysoki stopień wykształcenia i kwalifikacji zawodowych lekarzy, pielęgniarek i diagnostów laboratoryjnych. Wszyscy etatowi lekarze posiadają 1- lub 2-stopniową specjalizację, a nierzadko więcej niż dwie specjalizacje zawodowe. Ponad 35% kadry pielęgniarskiej ukończyło studia wyższe, a około 75% ukończyło dodatkowe specjalistyczne kursy kwalifikacyjne lub uzyskało specjalizację z różnych dziedzin pielęgniarstwa. Dopełnieniem prawidłowego udzielania świadczeń diagnostycznych i leczniczych są sprawne i o wysokich kwalifikacjach zespoły pracowników administracji i służb technicznych. W uznaniu dotychczasowych osiągnięć organizacyjnych i funkcjonalnych, Instytut uzyskał od Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji w 2008 roku Certyfikat Zintegrowanego Systemu Zarządzania na udzielanie wysokospecjalistycznych świadczeń zdrowotnych oraz prowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych z zakresie hematologii, transfuzjologii i dyscyplin pokrewnych. Praktycznym jego potwierdzeniem jest druga lokata Instytutu Hematologii i Transfuzjologii w ogólnopolskim rankingu szpitali monospecjalistycznych oraz pierwsze miejsce pośród wszystkich szpitali na Mazowszu, ogłoszonym przez dziennik „Rzeczpospolita” w 2010 roku. Bez ofiarnej, mądrej i pełnej oddania pracy Wszystkich Pracowników Instytutu nie byłoby możliwe uzyskanie tak wysokiej lokaty.

Filarem historii i trwania Instytutu było i jest ponad 80 profesorów oraz docentów, a także ponad 150 doktorów medycyny wykształconych w Instytucie. Obecnie liczba zatrudnionych osób wynosi 606, w tym 85 lekarzy i 200 pielęgniarek. Na stanowiskach naukowych zatrudnionych jest 41 osób (6,7% załogi), w tym 8 profesorów zwyczajnych, 8 profesorów nadzwyczajnych ze stopniem naukowym doktora habilitowanego, 21 adiunktów i 4 asystentów. Całkowita liczba publikacji w 60-letnim okresie działalności Instytutu przekroczyła 7500, w tym około 100 monografii i podręczników akademickich. Od początku swego istnienia, Instytut redaguje przepisy dotyczące krwiodawstwa i krwiolecznictwa. Od 1970 roku, wydaje wspólnie z Polskim Towarzystwem Hematologów i Transfuzjologów periodyk naukowy „Acta Haematologica Polonica”, a od niedawna redaguje także kwartalnik „Journal of Transfusion Medicine” i „Hematologię”. Ważną formą działalności Instytutu jest organizowanie konferencji naukowych i kursów szkoleniowych. Jest on ponadto ośrodkiem szkoleniowo-dydaktycznym dla lekarzy specjalizujących się w chorobach wewnętrznych, hematologii, transplantologii i transfuzjologii klinicznej oraz diagnostów specjalizujących się w laboratoryjnej transfuzjologii i hematologii medycznej. Ta rozległa i bogata aktywność naukowa Instytutu została wysoko oceniona przez Ministerstwo Nauki, które w 2010 roku przyznało mu najwyższą kategorię wśród ośrodków naukowych w Polsce.

Swoje 60-lecie Instytut obchodzi w dobrej kondycji, także finansowej, i jest postrzegany jako nowoczesna jednostka badawcza i kliniczna, mogąca sprostać skomplikowanym wyzwaniom współczesnej medycyny. Środki zainwestowane w ostatnich latach w kapitał ludzki, nowoczesne budynki i sprzęt medyczny powodują, że z sukcesem możemy współpracować z podobnymi ośrodkami w kraju i zagranicą. Kontynuujemy dzieło wcześniejszych pokoleń hematologów, transfuzjologów i chirurgów, którzy dzięki swojemu wysiłkowi zostawili trwały ślad w historii polskiej hematologii i transfuzjologii.

W naszej działalności lekarskiej i pracy naukowej korzystaliśmy i korzystamy z wiedzy i mądrości naszych Nauczycieli, Wychowawców i bliskich nam wszystkim Kolegom i Przyjaciołom z Klinik Hematologicznych Uniwersytetów Medycznych, Instytutów Badawczych oraz Regionalnych Centrów Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, i za to składamy Im dziś najserdeczniejsze podziękowania. Szczególne słowa uznania i wdzięczności za wieloletnią pracę w Instytucie kierujemy do jego Pracowników oraz wspominamy z szacunkiem Osoby, które odeszły od nas na zawsze. Dziękując za dotychczasowe zaangażowanie, pasję zawodową i wrażliwość, życzę Wszystkim Pracownikom Instytutu Hematologii i Transfuzjologii zdrowia i dalszych sukcesów, a Instytutowi, by rozwijał się dynamicznie co najmniej przez kolejne 60 lat i dłużej.